Ngoài chỉ số huyết áp chuẩn, các chỉ số cao hay thấp cũng có thể chỉ ra dấu hiệu bất thường trong cơ thể. Đặc biệt đối với những người có tiền sử bệnh huyết áp, việc chủ quan với sự tăng hoặc giảm bất thường của chỉ số này là không tốt. Để phòng tránh những tình huống đáng tiếc có thể xảy ra, việc theo dõi huyết áp thường xuyên là vô cùng quan trọng.
Huyết áp chuẩn bình thường có chỉ số bao nhiêu?
Thông thường, huyết áp được đo bằng hai chỉ số: huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Hai chỉ số này đo áp lực của máu lên động mạch trong quá trình tim co bóp và giãn ra.
Ở trạng thái bình thường, chỉ số huyết áp chuẩn ổn định ở mức:
- Huyết áp tâm thu: từ 90 – 129 mmHg.
- Huyết áp tâm trương: từ 60 – 84 mmHg.
Chỉ số huyết áp này có thể thay đổi tùy theo thời điểm trong ngày, cũng như tùy vào trạng thái sức khỏe từng người. Nếu chỉ số này vượt quá mức bình thường, đều là dấu hiệu cảnh báo bất thường về sức khỏe mà mỗi người không nên coi thường.
Những bệnh lý về huyết áp
Dựa trên chỉ số huyết áp chuẩn, chúng ta có thể nhận biết sự tăng hoặc giảm của huyết áp trong một thời điểm nào đó. Có một số bệnh lý về huyết áp phổ biến như sau:
Huyết áp thấp
Khi chỉ số huyết áp tâm thu < 90 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương < 60 mmHg. Khi chỉ số huyết áp thấp hơn mức bình thường chuẩn sẽ dẫn đến không đủ máu cung cấp cho các cơ quan hoạt động, đặc biệt là những cơ quan ở xa tim như não. Tình trạng này có thể gây ra các triệu chứng như hoa mắt, buồn nôn, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu.
Huyết áp cao
Huyết áp cao là một căn bệnh có thể khiến rất nhiều người mất đi khả năng lao động, bại liệt và tàn phế suốt đời. Huyết áp cao được chia thành các mức độ như sau:
- Huyết áp bình thường cao: Chỉ số huyết áp tâm thu từ 130-139 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương từ 85-89 mmHg.
- Cao huyết áp độ 1: Chỉ số huyết áp tâm thu từ 140-159 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90-99 mmHg.
- Cao huyết áp độ 2: Chỉ số huyết áp tâm thu từ 160-179 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương từ 100-109 mmHg.
- Cao huyết áp độ 3: Chỉ số huyết áp tâm thu ≥ 180 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 110 mmHg.
- Cao huyết áp tâm thu đơn độc: Chỉ số huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và huyết áp tâm trương < 90mmHg.
Những yếu tố ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp chuẩn
Chỉ số huyết áp chuẩn của mỗi người có thể thay đổi theo thời điểm nhất định. Tuy nhiên, cần lưu ý những trường hợp thay đổi chỉ số huyết áp do nguyên nhân bệnh lý và có thể gây bệnh. Những yếu tố sau có thể ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp:
Tâm lý và vận động
Việc vận động mạnh hoặc trạng thái tâm lý lo âu, căng thẳng, hồi hộp sẽ khiến tim co bóp nhanh hơn và làm tăng áp lực của máu lên thành động mạch. Do đó, chỉ số huyết áp sẽ cao hơn mức bình thường.
“Sức khỏe” của động mạnh
Nếu động mạnh “khỏe mạnh” có khả năng giãn tốt và không bị cản trở, việc lưu thông máu sẽ diễn ra dễ dàng mà không ảnh hưởng đến chỉ số huyết áp.
Tuy nhiên, với những người bị xơ vữa động mạch, đặc biệt là người cao tuổi, động mạch có sự co giãn kém và mất tính đàn hồi sẽ làm máu lưu thông khó khăn, thậm chí tắc nghẽn mạch máu. Điều này tạo áp lực lên thành động mạch và dẫn đến tình trạng tăng huyết áp thường xuyên.
Thiếu máu
Nếu lượng máu trong cơ thể thấp, áp lực để vận chuyển máu trong động mạch sẽ không đủ. Điều này dẫn đến giảm chỉ số huyết áp và gây bệnh huyết áp thấp. Tình trạng này thường gặp ở những người có sức khỏe yếu, căng thẳng mất ngủ, thiếu máu hoặc mất máu nhiều, có thể dẫn đến ngất xỉu và tử vong.
Các yếu tố bên ngoài
Chỉ số huyết áp chuẩn cũng có thể thay đổi do nguyên nhân từ bên ngoài cơ thể, ví dụ như:
- Tư thế ngồi: ngồi không đúng tư thế có thể làm máu không được lưu thông, gây giảm hoặc tăng huyết áp.
- Thói quen sinh hoạt: thức ăn mặn, chế độ ăn nhiều dầu mỡ và các chất kích thích dần dẫn đến xơ cứng thành động mạch và tăng huyết áp.
- Thói quen vận động: thiếu thể dục đều đặn thường dẫn đến không ổn định chỉ số huyết áp. Vì vậy, việc vận động thường xuyên sẽ giúp máu lưu thông tốt và phòng tránh tình trạng tăng huyết áp bất thường.
Một số phương pháp để giúp ổn định huyết áp
Với những người có bệnh lý về huyết áp, đặc biệt là người trung và cao tuổi, cần chú ý thay đổi lối sống để điều chỉnh huyết áp về chỉ số huyết áp chuẩn. Dưới đây là một số phương pháp có thể áp dụng:
Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý
Hạn chế ăn thức ăn mặn, đồ chiên rán và nhiều dầu mỡ. Tăng cường thực phẩm tươi, giàu vitamin để tăng sức đề kháng của cơ thể. Nên tránh sử dụng rượu, bia, thuốc lá và các chất kích thích khác.
Thể dục đều đặn
Rèn thói quen thể dục đều đặn và thường xuyên để giảm hấp thụ năng lượng và tăng cường lưu thông máu. Tùy theo từng độ tuổi và thể trạng, lựa chọn bài tập phù hợp và duy trì thường ngày.
Cân bằng tâm lý
Không nên làm việc quá căng thẳng. Tạo thói quen sống và làm việc khoa học, có thời gian nghỉ ngơi hợp lý.
Theo dõi huyết áp và tầm soát bệnh về huyết áp
Sử dụng máy đo huyết áp để theo dõi chính xác chỉ số huyết áp tại nhà đối với những người có bệnh lý về huyết áp. Đối với những người trẻ có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, nên thực hiện tầm soát để phòng ngừa bệnh lý nguy hiểm.
Trường Trung Cấp Việt Hàn (VKI) là địa chỉ uy tín mà bạn nên lựa chọn khi cần thăm khám và tầm soát bệnh lý về huyết áp. Để đặt lịch khám nhanh và tiện lợi, hãy gọi tới Tổng đài 1900 56 56 56, đội ngũ chuyên gia y tế của trường sẵn lòng tư vấn và giải đáp mọi thắc mắc của bạn.
