Đã hơn 3 năm trôi qua kể từ khi trở thành đại dịch toàn cầu, đến nay những hệ lụy do Covid-19 gây ra đối với sức khỏe con người vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại. Hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid được xem là một điều đáng sợ nhất vì nó đến bất ngờ và dễ dàng cướp đi sự sống của người bệnh chỉ trong chớp mắt.
1. Những điều cần biết về hội chứng Cytokine
Cytokine là dạng hoạt chất protein tương đối giống với hormone do tế bào miễn dịch tạo ra, có nhiệm vụ quan trọng đối với việc kích hoạt hoạt động của tế bào miễn dịch trong cơ thể. Khi có tác nhân lạ xâm nhập, hệ miễn dịch sẽ nhận ra và phản kháng lại sự tấn công đó.
Trong quá trình đó, cơ thể sẽ tăng tiết Cytokine để kêu gọi các tế bào miễn dịch khác nhau đến vùng bị nhiễm trùng nhằm tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Với người khỏe mạnh, Cytokine giúp ức chế virus và giúp khỏi bệnh sau khoảng 7-10 ngày. Tuy nhiên, với một số người, đặc biệt là người trẻ, nếu có quá nhiều Cytokine được tiết ra thì phủ tạng sẽ bị suy kiệt và dẫn đến tử vong – đây chính là hội chứng bão Cytokine.
2. Hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân covid-19: kẻ sát thủ giết người
2.1. Nhận diện triệu chứng của cơn bão Cytokine ở bệnh nhân Covid
- Triệu chứng ban đầu
Hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid-19 giai đoạn đầu có triệu chứng tương đối nhẹ và hơi giống với bệnh cúm, bao gồm phát ban, đau đầu, mệt mỏi, sốt, đau cơ và xương khớp.
- Triệu chứng giai đoạn nặng
Khi chuyển sang giai đoạn nặng, Cytokine sẽ khiến người bệnh bị ho và thở nhanh, sau đó biến chứng thành suy hô hấp cấp. Lúc này, người bệnh sẽ bị thiếu oxy máu và phải sử dụng máy thở để bảo vệ tính mạng. Ngoài ra, bệnh nhân còn bị sốt cao, huyết áp hạ, và nồng độ triglycerid và ferritin trong máu tăng lên rất cao.
Chính vì triệu chứng ban đầu của Cytokine tương đối giống cúm, nhiều người lầm tưởng và chủ quan, tạo cơ hội cho các biến chứng nguy hiểm ập đến và không kiểm soát được. Khi đã bị suy hô hấp cấp, suy đa hệ thống, viêm toàn thân và nhiễm độc thần kinh, Cytokine trở thành một kẻ sát thủ, luôn sẵn sàng cướp đi tính mạng của người bệnh bất cứ lúc nào.
2.2. Tính chất nguy hiểm của hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid-19
Đối với người bị Covid-19, khi virus xâm nhập vào tế bào, virus sẽ nhân bản nhanh chóng và kích hoạt hệ miễn dịch để cơ thể chiến đấu chống lại virus. Lúc này, tế bào lympho T của cơ thể sẽ tiết ra Cytokine để kích hoạt hệ thống miễn dịch, tiêu diệt virus. Nhờ đó, bệnh nhân có thể khỏi bệnh sau khoảng 7-10 ngày.
Tuy nhiên, với một số bệnh nhân, lượng Cytokine sẽ tăng đột ngột vượt quá mức bình thường, gây quá tải Cytokine trong cơ thể và trong máu, làm tổn thương các tế bào. Do hệ miễn dịch phải phản ứng liên tục và trong một thời gian dài, khi có quá nhiều Cytokine được giải phóng, cơ thể sẽ nhanh chóng kiệt sức. Những điều này làm nảy sinh phản ứng viêm nghiêm trọng, giảm bạch cầu Lympho, rối loạn đa chức năng và đông máu.
Hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid-19 nhanh chóng tấn công vào phổi và phá vỡ mô phổi. Điều này làm các túi khí nhỏ chứa chất lỏng trong mô phổi bị rò rỉ, khiến bệnh nhân thiếu oxy máu và viêm phổi. Phổi bị tổn thương nghiêm trọng dẫn đến suy hô hấp cấp, ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể và xuất hiện tình trạng suy đa tạng. Chỉ trong vòng 1 ngày kể từ thời điểm bị ảnh hưởng, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, hội chứng bão Cytokine có thể cướp đi tính mạng của bệnh nhân Covid-19.
3. Hướng xử trí với hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid-19
Mặc dù hội chứng bão Cytokine đặc biệt nguy hiểm với bệnh nhân Covid, vẫn chưa tìm ra được thuốc đặc trị. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm Cytokine thông qua xét nghiệm có thể giảm thiểu nguy cơ tử vong cho bệnh nhân.
Hiện nay, có một số biện pháp được áp dụng để kiểm soát nồng độ Cytokine như điều hòa miễn dịch, giảm viêm phổi, đối kháng Cytokine,… Khi lượng Cytokine được giảm xuống, mức độ nghiêm trọng của Covid-19 giảm và tổn thương ở nội tạng cũng được hạn chế, giúp giảm tỷ lệ tử vong.
Có nhiều nghiên cứu đang được tiến hành để tìm ra biện pháp điều trị hiệu quả hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid, trong đó có một số loại thuốc điều trị bệnh tự miễn được xem là khả dụng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các loại thuốc này có thể làm giảm chức năng hệ miễn dịch trong việc chống lại virus SARS-CoV-2 ở bệnh nhân bị nhiễm trùng.
Muốn đảm bảo hệ miễn dịch hoạt động bình thường để chống lại virus mà không gây ra phản ứng quá mức là điều khó khăn nhất trong điều trị hội chứng bão Cytokine ở bệnh nhân Covid-19. Vì vậy, việc theo dõi triệu chứng của cơn bão này có vai trò rất quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ tử vong do Cytokine gây ra.
Để được tư vấn về sức khỏe hay đặt lịch thăm khám, hãy liên hệ Tổng đài 1900 56 56 56 của Trường Trung Cấp Việt Hàn (VKI).
