Chứng khoán là gì? Và cách thức hoạt động như thế nào – ZaloPay
![Chứng khoán là gì? Và cách thức hoạt động như thế nào - ZaloPay](https://viethanbinhduong.edu.vn/wp-content/uploads/2024/06/dau-tu-chung-khoan-la-gi-750x470.jpg)
Chứng khoán là gì?
![chứng khoán là gì](https://viethanbinhduong.edu.vn/wp-content/uploads/2024/06/dau-tu-chung-khoan-la-gi.jpg)
Chứng khoán là tài sản hoặc bằng chứng xác nhận quyền sở hữu hợp pháp đối với tài sản hoặc một phần vốn của công ty/ tổ chức niêm yết đã phát hành. Chứng khoán có thể là bút toán ghi sổ, chứng chỉ hoặc dữ liệu điện tử. Chứng khoán được xem như một giá trị tài chính có thể mua/bán trên thị trường.
Đầu tư chứng khoán là gì?
Đầu tư chứng khoán là việc mua, bán hoặc nắm giữ chứng khoán của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.
Lợi nhuận từ đầu tư chứng khoản tới từ đâu
![lợi nhuận từ đầu tư chứng khoán là gì](https://simg.zalopay.com.vn/zlp-website/assets/loi_nhuan_tu_dau_tu_chung_khoan_4ac1a71ab0.jpg)
Dưới đây là 3 loại lợi nhuận phổ biến nhất khi tham gia thị trường chứng khoán:
Lợi nhuận đầu tư chứng khoán từ chênh lệch giữa giá mua và giá bán
Lợi nhuận mà nhà đầu tư nhận được là chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Chúng được tính như sau:
Lợi nhuận = (Giá bán – giá mua) x số lượng cổ phiếu – (Thuế + phí giao dịch)
Nếu giá bán thấp hơn giá mua, lợi nhuận âm nghĩa là nhà đầu tư thua lỗ. Ngược lại, nếu giá bán cao hơn giá mua thì nhà đầu kiếm được lời. Ngoài ra, thuế và phí giao dịch cũng phụ thuộc vào công ty đầu tư mà bạn mở tài khoản giao dịch và công ty môi giới của bạn. Mức lợi nhuận này được hiển thị trực tiếp trong mục tài sản mà nhà đầu tư không cần phải tính toán.
Lợi nhuận trái tức
Khi mua trái phiếu, các nhà đầu tư là chủ nợ của doanh nghiệp/ công ty. Do đó thu nhập từ trái phiếu là tiền lãi mà công ty trả hàng năm. Mức trái tức mà nhà đầu tư nhận được không phụ thuộc vào kết quả hoạt động kinh doanh của công ty mà được công khai khi phát hành.
Lợi nhuận cổ tức
Cổ tức là khoản lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp/ công ty trả cho mỗi cổ phần bằng tiền mặt hoặc tài sản khác.
Thị trường chứng khoán hoạt động như thế nào?
Kể từ khi công nghệ máy móc phát triển hiện đại, việc quản lý và thực hiện giao dịch được tự động hoá. Các sàn giao dịch thực tế với hàng nghìn người ngồi chờ khớp lệnh mua/ bán dần biến mất.
Thị trường chứng khoán hoạt động bằng cách cho phép các nhà đầu tư mua và bán cổ phiếu đã được niêm yết trên sàn giao dịch thông qua trực tuyến và các nhà môi giới được cấp phép.
Đặc điểm của chứng khoán
![đặc điểm của đầu tư chứng khoán là gì](https://simg.zalopay.com.vn/zlp-website/assets/dac_diem_cua_chung_khoan_a80db09e3f.jpg)
Chứng khoán có những đặc điểm cơ bản sau:
- Là công cụ pháp lý xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư với tổ chức phát hành. Đây là điều phân biệt chứng khoán với các hàng hoá khác như máy móc thiết bị, hàng tiêu dùng, nguyên vật liệu,…
- Chứng khoán có thể được trao đổi, mua bán, tặng, thừa kế hoặc đem bảo đảm liên quan đến nghĩa vụ tài sản. Tuy nhiên, chỉ có thể lưu hành trên một thị trường cụ thể là sàn giao dịch chứng khoán.
- Chứng khoán có tính thanh khoản cao, nghĩa là có thể dễ dàng chuyển đổi thành tiền mặt. Người nắm giữ chứng khoán có thể bán chứng khoán để nhận tiền mặt thông qua các giao dịch với nhà môi giới.
- Chứng khoán là tài sản có độ rủi ro cao vì giá trị của chứng khoán thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố như hiệu quả hoạt động kinh doanh của tổ chức phát hành, tâm lý và kỹ năng của nhà đầu tư.
Cơ hội và rủi ro từ việc đầu tư chứng khoán
Cơ hội mà đầu tư chứng khoán mang lại
![Cơ hội trong đầu tư chứng khoán là gì](https://simg.zalopay.com.vn/zlp-website/assets/co_hoi_trong_dau_tu_chung_khoan_174c256a0b.jpg)
- Thu lợi nhuận từ chênh lệch giá mua và bán: Rõ ràng, đây là điều mà các nhà đầu tư đều muốn khi đầu tư vào cổ phiếu. Khi công ty đang phát triển tốt, giá cổ phiếu thường tăng cho phép những người sở hữu cổ phần của công ty thu được lợi nhuận từ sự chênh lệch giá.
- Cổ tức hàng năm: Nhiều nhà đầu tư chỉ tập trung vào chênh lệch giá mà quên mất cổ tức của công ty cũng là nguồn lợi nhuận tốt. Nhiều công ty khi kinh doanh hiệu quả sẽ có chính sách trả cổ tức hàng năm cho cổ đông (những người sở hữu cổ phần của công ty) từ lợi nhuận của công ty.
- Tiền của bạn sẽ hạn chế “mất giá”: Khi lạm phát tăng cao, tiền của bạn sẽ “mất giá” hầu như mỗi ngày nếu bạn giữ trong két sắt. Đầu tư vào chứng khoán giúp bạn bảo vệ giá trị tài sản của mình.
- Quyền sở hữu và tham gia vào quản trị công ty: Khi bạn mua cổ phiếu của một công ty nghĩa là bạn sẽ trở thành chủ sở hữu một phần của công ty đó. Bạn càng nắm nhiều cổ phiếu thì càng có sức ảnh hưởng tới các quyết định kinh doanh của công ty.
- Mua bán dễ dàng không cần vốn lớn: Hiện nay có rất nhiều kênh đầu tư khác như bất động sản, ngoại tệ, vàng,… Nhưng yêu cầu bạn sở hữu số vốn tương đối. Đối với cổ phiếu, bạn có thể giao dịch chỉ với một vài cú nhấp chuột. Bạn có thể đầu tư vào chứng khoán với số vốn từ 1.000.000 đồng.
- Luôn có cơ hội trên thị trường: Mặc dù thị trường có thể biến động liên tục theo thời gian nhưng xu hướng phát triển của mỗi cổ phiếu có thể khác nhau. Sự tăng trưởng chung của thị trường đem lại nhiều cơ hội lựa chọn cổ phiếu đầu tư nhưng ngay cả khi thị trường đi xuống, vẫn luôn có cơ hội giữa hàng trăm cổ phiếu.
Những rủi ro mà đầu tư chứng khoán có thể gặp phải
- Rủi ro thanh khoản: Bạn có thể thấy tính thanh khoản của thị trường khá cao hay khả năng mua và bán dễ dàng cổ phiếu trên thị trường. Nhưng đối với mỗi cổ phiếu, tính thanh khoản là khác nhau.
- Rủi ro thông tin: Thị trường chứng khoán vẫn tồn tại những báo cáo tài chính sai lệch. Việc này đòi hỏi các nhà đầu tư chứng khoán phải tìm hiểu kỹ và có nhận định chính xác về hoạt động kinh doanh thực tế của doanh nghiệp/ công ty muốn đầu tư.
- Rủi ro về chất lượng và quy định của môi giới chứng khoán: Các công ty chứng khoán có nhiều quy định và hạn chế khi bạn mở tài khoản. Do đó, bạn nên cân nhắc kỹ hợp đồng vì chúng có thể ảnh hưởng lớn đến khoản đầu tư của bạn.
- Rủi ro biến động thị trường: Đây được coi là một trong những rủi ro quan trọng nhất đối với nhà đầu tư vì thị trường chứng khoán hầu như luôn phải chịu biến động mạnh do các tin tức như chiến tranh, chính trị, đồng tiền mất giá,… Kéo theo là sự giảm giá hoặc tăng lên thất thường.
Các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động và thị trường chứng khoán theo Luật Nhà nước
![các hành vi nghiêm cấm trong thị trường chứng khoán là gì](https://simg.zalopay.com.vn/zlp-website/assets/hanh_vi_nghiem_cam_trong_chung_khoan_72deaec251.jpg)
Điều 12, chương I, Luật 54/2019/QH14 về chứng khoán quy định một số nội dung liên quan đến các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động và thị trường chứng khoán cụ thể như sau:
- Trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện bất kỳ hành vi gian lận, làm giả mạo tài liệu, tạo thông tin sai lệch hoặc che giấu, công bố thông tin sai lệch gây hiểu lầm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hoạt động chào bán, niêm yết, giao dịch, đầu tư chứng khoán, cung cấp các dịch vụ đầu tư.
- Sử dụng thông tin nội bộ để mua và bán chứng khoán cho chính mình hoặc người khác. Tiết lộ, cung cấp thông tin nội bộ hoặc tư vấn người khác mua hoặc bán chứng khoán dựa trên thông tin nội bộ.
- Sử dụng một hoặc nhiều tài khoản giao dịch của chính mình hoặc của người khác để thông đồng mua và bán chứng khoán nhằm tạo ra cung và cầu giả. Lôi kéo người khác mua và bán chứng khoán nhằm thao túng giá chứng khoán. Sử dụng các phương thức giao dịch khác để tung tin đồn sai lệch, cung cấp thông tin sai sự thật cho công chúng nhằm thao túng giá chứng khoán.
- Thực hiện hoạt động kinh doanh chứng khoán, cung cấp dịch vụ đầu tư mà không được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép, giấy chứng nhận hoặc chấp thuận.
- Sử dụng tài khoản hoặc tài sản của khách hàng khi không được khách hàng uỷ thác, trái quy định hoặc lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản của khách hàng.
- Cho người khác mượn tài khoản để giao dịch chứng khoán hoặc đứng tên sở hữu chứng khoán thay cho người khác dẫn đến hành vi thao túng giá chứng khoán.
- Tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán vi phạm quy định của Luật này.
Các thuật ngữ cần nắm khi tham gia giao dịch chứng khoán
![Các thuật ngữ trong chứng khoán là gì](https://simg.zalopay.com.vn/zlp-website/assets/cac_thuat_ngu_trong_dau_tu_chung_khoan_203cf0558d.jpg)
Một số thuật ngữ mà các nhà đầu tư mới cần nắm trước khi giao dịch cổ phiếu như:
- Cổ phần: Vốn của một công ty được chia thành nhiều phần bằng nhau được gọi là cổ phần.
- Cổ phiếu: Chứng chỉ do một công ty phát hành để xác nhận quyền sở hữu cổ phần của người nắm giữ cổ phần.
- Cổ phiếu phổ thông: Người nắm giữ cổ phiếu này có quyền biểu quyết với các quyết định quan trọng của công ty và có quyền được chia cổ tức hoặc không.
- Cổ phiếu ưu đãi biểu quyết: Người nắm giữ cổ phiếu này có quyền biểu quyết nhiều hơn so với cổ phiếu phổ thông. Quyền biểu quyết sẽ được quyết định bởi quy định của công ty.
- Cổ phiếu ưu đãi cổ tức: Những cổ phiếu này được trả cổ tức cao hơn cổ phiếu phổ thông hoặc ở mức giá ổn định.
- Cổ phiếu ưu đãi hoàn lại: Cổ phiếu này được công ty mua lại theo yêu cầu của chủ sở hữu hoặc theo các điều khoản quy định của công ty đối với cổ phiếu này.
- Cổ đông: Là những người nắm giữ và có quyền sở hữu cổ phiếu của công ty.
- Cổ tức: Là khoản lợi nhuận mà cổ đông nhận được hàng năm từ cổ phần đã sở hữu. Cổ tức được chia hàng năm bao gồm cổ tức thưởng và cổ tức cố định.
- Cổ tức cố định: là hình thức trả cổ tức mang tính chất cố định và không bị phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
- Cổ tức thưởng: Phụ thuộc vào hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
- Trái phiếu: Là loại chứng khoán xác nhận nghĩa vụ thanh toán của công ty phát hành trái phiếu.
- Đường MA – Đường trung bình trượt: MA (Moving Average) là đường trung bình động thể hiện sự biến động hay xu hướng giá cổ phiếu thay đổi như thế nào trong một khoảng thời gian.
Hành trang cần có cho nhà đầu tư trước khi tham gia thị trường chứng khoán
Trước khi tham gia đầu tư chứng khoán, các nhà đầu tư cần chuẩn bị như sau:
- Vốn đầu tư: Các nhà đầu tư cần phải tự huy động một số vốn nhất định, số vốn phụ thuộc vào số lượng tài sản sở hữu, mức độ rủi ro và lợi nhuận mong muốn đạt được.
- Kiến thức chứng khoán: Thị trường chứng khoán là một kênh đầu tư sinh lời cao và nhanh. Tuy nhiên, lợi nhuận cao luôn tỉ lệ thuận với rủi ro cao. Vì vậy, việc trau dồi kiến thức về chứng khoán là vô cùng cần thiết.
- Thiết bị hỗ trợ: Khi đầu tư chứng khoán thì tối thiểu bạn phải sở hữu điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay. Các thiết bị này giúp nhà đầu tư luôn cập nhật thông tin thị trường và có thể thực hiện giao dịch.
- Thông tin thị trường: Đây là yếu tố không thể thiếu trong quá trình đầu tư chứng khoán. Ngày nay, nhờ sự tiến bộ của công nghệ, nguồn thông tin dành cho các nhà đầu tư là vô cùng đa dạng. Trước khi bắt đầu, các nhà đầu tư nên được cập nhật các nguồn thông tin chính xác, đa chiều và chuyên sâu từ các nhà đầu tư đi trước hoặc tìm hiểu kỹ thông tin tài chính quan trọng của các doanh nghiệp/ công ty muốn đầu tư.
Trên đây là những thông tin về chứng khoán là gì, đầu tư chứng khoán là gì mà ZaloPay muốn chia sẻ đến các bạn. Đầu tư chứng khoán là kênh sinh lời hấp dẫn mà bạn có thể cân nhắc. Tuy nhiên, bạn phải chuẩn bị kiến thức, kỹ năng, nguồn vốn và tâm lý vững để đầu tư an toàn và hiệu quả.