Hãy tưởng tượng bạn đang ở trong một trạng thái tâm lý căng thẳng, bị mắc kẹt trong những rối loạn tâm thần mà bạn không hiểu rõ. Rối loạn chấn thương là gì? Đó là câu hỏi mà nhiều người đặt ra khi họ không thể tìm thấy câu trả lời cho tình trạng tâm lý đau đớn của mình.
Rối Loạn Chấn Thương – Một Trạng Thái Tâm Lý Dằn Vặt
Rối loạn chấn thương là những rối loạn tâm thần xuất phát từ những sự kiện bị tác động hoặc những tình huống căng thẳng mà chúng ta trải qua. Mặc dù không phải ai trải qua căng thẳng hay chấn thương cũng phát triển thành rối loạn tâm thần, nhưng đối với những người có thể xác định được nguyên nhân từ tình huống đó, rối loạn chấn thương có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.
Các rối loạn chấn thương đòi hỏi sự can thiệp và điều trị ngay, nếu không chúng có thể gây ra những vấn đề trầm trọng trong công việc, xã hội và thậm chí dẫn đến cả trạng thái trầm cảm và tự tử.
Triệu Chứng và Chẩn Đoán Rối Loạn Chấn Thương
Triệu chứng của rối loạn chấn thương và căng thẳng ảnh hưởng đến người lớn có nhiều điểm tương đồng. PTSD thường là rối loạn nghiêm trọng và kéo dài nhất, trong khi ASD và các rối loạn điều chỉnh ít nghiêm trọng hơn.
Triệu chứng của PTSD có thể xuất hiện sau một tháng kể từ khi trải qua sự kiện đau buồn hoặc thậm chí sau nhiều năm. Chúng kéo dài lâu hơn một tháng và gây ra sự suy giảm đáng kể trong cuộc sống.
Các triệu chứng PTSD được chia thành bốn nhóm chính:
- Sự xâm nhập: ký ức lặp đi lặp lại, ác mộng, hồi tưởng.
- Tránh né: tránh xa những tình huống hoặc người gây ra ký ức về chấn thương và tránh nói về nó.
- Suy nghĩ hoặc tâm trạng tiêu cực: suy nghĩ tiêu cực về thế giới hoặc bản thân, vô vọng, thiếu cảm xúc tích cực, thiếu hứng thú với các hoạt động, cảm xúc tê liệt, xa lánh bạn bè và gia đình.
- Phản ứng: dễ bị giật mình hoặc sợ hãi, khó ngủ hoặc khó tập trung, hành vi tự hủy hoại bản thân, cảnh giác, tức giận hoặc bộc phát hung hăng.
Nguyên Nhân và Yếu Tố Rủi Ro của Rối Loạn Chấn Thương
Nguyên nhân chấn thương và rối loạn căng thẳng xuất phát từ những trải nghiệm bị tác động hoặc căng thẳng mà chúng ta trải qua. Sự kiện hoặc trải nghiệm cụ thể đó thay đổi tùy thuộc vào từng cá nhân.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phản ứng với chấn thương hoặc căng thẳng cùng cách, và có một số yếu tố nguy cơ có thể khiến người này dễ bị tổn thương hơn.
Ví dụ, một chấn thương nặng hơn hoặc nhiều chấn thương có thể làm tăng nguy cơ phát triển rối loạn chấn thương. Công việc có yếu tố rủi ro cao như làm quân nhân hay cảnh sát cũng được xem là một yếu tố tăng nguy cơ.
Các yếu tố nguy cơ khác bao gồm: bệnh tâm thần khác, hỗ trợ xã hội thiếu, tiền sử gia đình có rối loạn chấn thương, và vật lộn với ma túy hoặc rượu.
Hãy Chăm Sóc Bản Thân và Tìm Sự Hỗ Trợ
Sau một cú sốc tâm lý, hãy tìm cho mình thời gian để đối mặt và chấp nhận những điều đã xảy ra. Bạn có thể cảm thấy buồn vì những gì đã mất và cần thời gian để học cách sống chung với nó.
Thực hiện việc tìm hiểu về những gì đã xảy ra sẽ giúp bạn đối mặt với thực tế hơn là suy nghĩ về những gì đã có thể xảy ra.
Việc tham gia vào các hoạt động với những người đã trải qua những trải nghiệm tương tự có thể hỗ trợ bạn đối mặt với những gì đã xảy ra.
Nếu bạn cảm thấy khó nói về những gì đã xảy ra, hãy tìm sự hỗ trợ từ bạn bè và gia đình. Hãy dành ít thời gian riêng cho bản thân và lắng nghe những suy nghĩ và cảm xúc của bạn.
Hãy tạo ra những thói quen lành mạnh và duy trì một lối sống ổn định. Dù bạn có cảm giác không muốn ăn uống nhiều, hãy cố gắng ăn đều đặn và uống nước đủ. Vận động cơ thể cũng giúp bạn giảm căng thẳng – hãy bắt đầu nhẹ nhàng.
Đôi khi, bạn chỉ muốn ở bên người khác mà không muốn nói về những gì đã xảy ra. Điều này cũng là một phần quá trình phục hồi tâm lý.
Đừng chặn cảm xúc của bạn. Hãy cho phép mình khóc và chia sẻ những điều đã xảy ra với người thân. Đừng cố gắng vượt quá nhanh, hãy tìm thời gian để suy nghĩ và đối mặt với những gì đã xảy ra.
Cuối cùng, hãy cẩn thận và tỉnh táo. Sau một cú sốc, tâm trạng bạn sẽ không ổn định và bạn có thể dễ bị tai nạn. Hãy lưu ý khi đi lại và khi lái xe.
Chám sóc bản thân và tìm sự hỗ trợ là quan trọng nhất trong quá trình phục hồi sau rối loạn chấn thương. Với sự giúp đỡ và thời gian, bạn sẽ làm lại cuộc sống của mình và tìm thấy sự hạnh phúc đích thực.
Để biết thêm thông tin và tư vấn về rối loạn chấn thương, hãy truy cập Trường Trung Cấp Việt Hàn (VKI).
