Tình trạng bệnh zona thần kinh là một vấn đề viêm da do virus, chính xác là virus Varicella zoster. Bệnh thường xuất hiện trong mùa thu – đông hoặc đông – xuân và có thể ảnh hưởng đến mọi người ở mọi độ tuổi.
Nguyên Nhân và Triệu Chứng Của Bệnh
Mặc dù virus là nguyên nhân gây bệnh, không phải lúc nào cũng virus có thể tấn công và gây bệnh. Virus chỉ gây bệnh khi hệ thống miễn dịch của chúng ta yếu đuối, dẫn đến giảm số lượng tế bào miễn dịch trên da.
Các tình huống cụ thể như thời tiết lạnh, thay đổi mùa, cơ thể yếu đuối, mệt mỏi, căng thẳng, mất ngủ, lo lắng, lo nghĩ nhiều được xem là các nguyên nhân gây ra bệnh. Vấn đề này rất dễ nhận biết, có thể tự khám và phát hiện tại nhà. Bệnh có biểu hiện rõ ràng với bộ ba triệu chứng: sốt, đau rát da và xuất hiện mụn nước.
Sốt trong bệnh zona có thể gây sốt cao đột ngột ở trẻ nhỏ hoặc sốt tăng dần ở người lớn, thường không vượt quá 40 độ. Cùng với sốt, da cũng sẽ đau rát. Cảm giác đau rát có thể xuất hiện ngay khi sốt bắt đầu hoặc có thể đau rát trước khi sốt phát triển, thường thì đau rát và sốt xảy ra đồng thời.
Cảm giác đau rát da rõ ràng và khá đặc trưng. Vùng da bị virus tấn công sẽ đau và rát như bị bỏng. Sau một khoảng thời gian ngắn, da sẽ trở nên đỏ nhẹ. Lúc này, cảm giác đau rát càng tăng lên. Đau đến mức người bệnh không dám chạm vào da, thậm chí không dám để quần áo tiếp xúc với vùng da bị ảnh hưởng.
Khoảng 1 – 2 ngày sau khi bị sốt, các vùng da đỏ sẽ bắt đầu xuất hiện mụn nước. Mụn nước có đặc điểm khu trú, không lan rộng ra các vùng da khác, có màng da che phủ bên ngoài và có nước trong, kích thước khoảng 3 – 5mm, nổi lên và tập trung lại thành từng nhóm như một chùm nho. Các tổn thương hình thành một vệt dọc theo dây thần kinh. Có lẽ do lý do này, nó được gọi là bệnh zona thần kinh. Người bệnh cảm thấy mệt mỏi do sốt, đau rát da và đau nhức toàn thân.
Khi ta có bộ ba triệu chứng này trên cơ thể, rất có thể chắc chắn rằng đó là bệnh zona thần kinh. Nếu chú ý thêm rằng tổn thương chỉ xuất hiện một bên và không lan sang bên đối diện, cũng không lan rộng ra các vùng da bên cạnh ở cùng một phía cơ thể, ta có thể khẳng định hơn đó là bệnh này.
Cách Xử Lý Khi Bị Zona Thần Kinh
Điều trị bệnh zona thần kinh khá đơn giản và hầu hết các trường hợp có thể tự điều trị tại nhà. Điều trị đầy đủ bao gồm việc sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt, chống viêm; thuốc làm dịu da; thuốc chống nhiễm khuẩn và thuốc ức chế virus. Vì cơ thể chúng ta có sốt và đau nhức xương khớp, thuốc giảm đau, hạ sốt và chống viêm không steroid rất hiệu quả.
Thuốc thông thường là paracetamol dạng viên kết hợp với codein khá tốt trong trường hợp này. Bạn sẽ cảm thấy giảm đau, hạ sốt và không còn cảm thấy đau nhức xương khớp nữa. Nếu không có hiệu quả, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ về thuốc giảm đau thần kinh.
Tiếp theo là thuốc làm dịu da. Đây không phải là thuốc phức tạp hay đắt tiền, mà chỉ là nước y tế. Cách sử dụng rất đơn giản: lắc đều trước khi sử dụng, dùng tăm bông thấm ướt nước rồi bôi nhẹ lên vùng da bị tổn thương.
Mỗi ngày bôi 2 lần, lớp mỏng. Nước y tế có tác dụng làm mát da rất tốt, và có thể làm giảm ngay lập tức cảm giác đau rát da. Nước y tế chỉ sử dụng trong 2 – 3 ngày đầu của bệnh. Sau đó, cần chuyển sang sử dụng dung dịch sát trùng. Dung dịch thông dụng là xanh methylen, hoặc dung dịch khác như tím gentan, iốt hữu cơ. Dung dịch này được bôi nhẹ nhàng lên tổn thương để ngăn ngừa nhiễm khuẩn cho mụn nước. Việc này sẽ giúp da không bị tổn thương sâu và giảm nguy cơ hình thành sẹo.
Thuốc cuối cùng có thể sử dụng là acyclovir. Đây là thuốc ức chế virus và rất hiệu quả trong việc điều trị bệnh này. Tuy nhiên, chỉ nên sử dụng khi có sự chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ. Trong một số trường hợp, thuốc corticoid có thể gây ra tác dụng phụ.
Khi Nào Cần Gặp Bác Sĩ?
Thường thì bệnh zona có thể tự điều trị tại nhà và chỉ sau 7 – 10 ngày, triệu chứng sẽ tiến triển và hồi phục. Ta không cần đến bệnh viện điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, có thể cần đến nhân viên y tế để can thiệp. Cụ thể, khi thấy các trường hợp sau đây:
- Bị zona thần kinh gần mắt và tai, cần đến bác sĩ để kiểm tra. Nếu không điều trị kịp thời, virus zona thần kinh có thể xâm nhập vào tai hoặc thuốc điều trị có thể rơi vào mắt hoặc tai, gây tai biến nguy hiểm.
- Bệnh zona thần kinh không chỉ khu trú một bên, mà lan sang cả bên đối diện. Đặc biệt, zona vùng ngực, lưng, cổ, gáy khi nặng có thể lan sang cả bên kia.
- Bệnh zona thần kinh biểu hiện dạng loét và hoại tử. Da tổn thương có biểu hiện loét và bị hoại tử.
- Bệnh zona thần kinh lan rộng khắp cơ thể, từ bụng đến lưng, bệnh zona thần kinh bị nhiễm khuẩn và mọi nốt tổn thương đều có mủ.
- Bệnh zona thần kinh xảy ra khi người bệnh đang điều trị một số bệnh khác như bệnh AIDS, bệnh viêm gan, bệnh ung thư, bệnh tự miễn…
Trong tất cả các trường hợp này, việc đi khám sớm sẽ giúp ngăn chặn sự phát triển của zona thần kinh và ngăn chặn các biến chứng xảy ra.
Sẽ rất thú vị nếu bạn tiếp tục theo dõi thông tin hữu ích về bệnh tại trang Trường Trung Cấp Việt Hàn (VKI).
