Tình trạng táo bón không chỉ xảy ra ở một nhóm đối tượng cụ thể, mà còn phổ biến ở mọi độ tuổi và tầng lớp trong xã hội. Trong thời đại hiện nay, tình trạng này đang gia tăng do cuộc sống bận rộn và chế độ ăn uống thiếu cân bằng. Vậy táo bón là gì, nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh như thế nào?
Tìm hiểu về tình trạng táo bón
Táo bón là một căn bệnh tiêu hóa, biểu hiện qua việc sinh hoạt hàng ngày đầy khó khăn. Người bị táo bón thường gặp khó khăn khi đi tiêu, đi tiêu không hết, số lần đi tiêu ít hơn 3 lần/tuần và kéo dài trong thời gian dài. Mặc dù tình trạng táo bón thường chỉ xảy ra trong thời gian ngắn và có thể tự khắc phục dễ dàng, nhưng nếu để kéo dài có thể gây ra táo bón mạn tính.
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng táo bón, trong đó táo bón nguyên phát có 3 nguyên nhân chính: táo bón do vận động ruột bình thường, táo bón do vận động ruột chậm và táo bón do rối loạn chức năng sàn chậu. Phụ nữ mang thai và sau khi sinh, người cao tuổi và người bị rối loạn tiêu hóa là những đối tượng có nguy cơ cao mắc táo bón.
Những nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón
Một số nguyên nhân thường gặp gây ra tình trạng táo bón bao gồm:
- Thiếu chất xơ trong thực phẩm hàng ngày và uống không đủ nước.
- Sử dụng quá nhiều chất gây tiểu như trà, cà phê, làm giảm lượng nước cơ thể và khiến phân trở nên khô cứng.
- Ăn quá nhiều thực phẩm chứa chất béo, đặc biệt là chất béo từ động vật.
- Thiếu hoạt động thể chất.
- Nhịn đi tiêu hoặc bỏ qua cảm giác buồn đại tiện.
- Một số bệnh về đường tiêu hóa như nứt hậu môn, u tắc nghẽn ống tiêu hóa, trĩ, ung thư kết trực tràng,…
Tình trạng táo bón cũng có thể là dấu hiệu khi bệnh nhân đang mắc một số bệnh đường tiêu hóa như bệnh trĩ, bệnh suy thận, ung thư kết trực tràng,…
Triệu chứng của người bị bệnh táo bón
Người bị táo bón thường gặp khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày vì những triệu chứng của tình trạng này. Các triệu chứng bao gồm:
- Cảm giác muốn đi đại tiện nhưng khó khăn hoặc không đi được.
- Số lần đi tiêu giảm, thường dưới 3 lần/tuần, trong trường hợp nặng thì có thể chỉ đi tiêu 1 lần sau 5-6 ngày.
- Bụng căng chướng và hậu môn luôn trong trạng thái căng tức.
- Tinh thần bị ảnh hưởng do cảm giác khó chịu và những cản trở trong sinh hoạt hàng ngày. Bệnh nhân cảm thấy mệt mỏi, khó ngủ và căng thẳng mỗi khi đi tiêu.
- Đau lưng lây lan từ bụng căng chướng.
Các biến chứng nếu để tình trạng táo bón kéo dài
Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng táo bón kéo dài có thể gây ra các biến chứng sau:
- Đại tiện phân có máu: Xảy ra khi bệnh nhân đã bị táo bón nặng, làm rách niêm mạc ống hậu môn và gây chảy máu khi đi tiêu.
- Nứt kẽ hậu môn: Khi đi tiêu ra phân khô cứng, có thể gây rách niêm mạc ống hậu môn và làm hỏng lớp cơ thắt ống hậu môn, gây ra tình trạng nứt kẽ hậu môn. Ngoài việc đi đại tiện ra máu, tình trạng này còn gây đau đớn trong các lần đi tiêu tiếp theo.
- Mắc bệnh trĩ: Khi bị táo bón kéo dài, ổ bụng phải đẩy mạnh để đi tiêu và có thể làm tăng kích thước các búi trĩ, đi tiêu có máu đi kèm.
- Hiện tượng tắc ruột: Tình trạng táo bón làm cho thời gian di chuyển của phân trong ống ruột chậm hơn, làm cho phân tích trữ lâu ngày trong ruột và có thể gây ra hiện tượng tắc ruột.
Khi nào cần gặp bác sĩ và phương pháp điều trị
Trong trường hợp tình trạng táo bón kéo dài và thói quen đi tiêu thay đổi, bệnh nhân nên đến bệnh viện để kiểm tra sức khỏe. Các dấu hiệu cần chú ý bao gồm:
- Đau quặn ở hậu môn và bụng khi đi vệ sinh.
- Tình trạng táo bón xen kẽ với tiêu chảy.
- Chảy máu ở trực tràng.
- Đi tiêu có máu kèm theo, xuất hiện các vết nứt ở hậu môn.
- Bị sốt, nôn, mất cân nặng.
Đối với những trường hợp táo bón nhẹ, có thể điều trị bằng cách bổ sung thực phẩm giàu chất xơ và điều chỉnh lịch sinh hoạt. Đối với những trường hợp kéo dài, bác sĩ có thể sử dụng các loại thuốc điều trị. Điều trị táo bón cũng có thể dùng thuốc làm mềm phân, thuốc kích thích ruột co bóp, thuốc tăng khả năng thẩm thấu, hoặc thụt tháo khi cần thiết.
Phương pháp giúp phòng tránh tình trạng táo bón
Thay đổi chế độ ăn uống là phương pháp hiệu quả nhất để phòng tránh tình trạng táo bón. Có thể áp dụng các phương pháp sau:
- Ăn các thức ăn giàu chất xơ như rau củ và hoa quả tươi. Chất xơ trong thực phẩm giúp phân mềm hơn, thúc đẩy vận động ruột và hạn chế sự hấp thụ nước từ phân trong ruột.
- Uống đủ nước để giữ cho cơ thể không bị thiếu nước và giúp phân trở nên mềm.
- Bổ sung mật ong, bơ, sữa, vừng, hạch đào vào thực phẩm hàng ngày để giúp nhuận tràng.
- Sử dụng dầu thực vật như dầu đậu, dầu vừng,…
- Tránh uống các thức uống kích thích tiểu như trà, cà phê, rượu, và các thực phẩm đậm vị như tỏi, hẹ, ớt,…
- Tập luyện thể dục, thể thao hằng ngày để cải thiện sức khỏe.
- Hình thành thói quen đi tiêu đều đặn.
- Sử dụng các loại thực phẩm dễ tiêu hóa.
Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng táo bón và cách phòng tránh. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào liên quan, hãy gọi đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC qua hotline 1900565656 để được tư vấn miễn phí. Chúc bạn luôn khỏe mạnh!
