Chụp cộng hưởng từ MRI là gì?
Chụp cộng hưởng từ (MRI) là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, được sử dụng để phát hiện, chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh. Điểm khác biệt của MRI so với chụp cắt lớp vi tính (CT) là MRI không sử dụng tia X mà sử dụng sóng vô tuyến và từ trường. Máy chụp MRI có hình dạng như một khối nam châm lớn.
MRI đặc biệt hiệu quả trong việc xem xét hình ảnh các mô mềm và các bộ phận không có xương. Nó có thể được sử dụng để chụp sọ não, cột sống từ cổ đến thắt lưng, bụng, vùng chậu, mạch máu, vùng ngực, các khớp và mô mềm trên và dưới chi. Đối với chấn thương ở vai và đầu gối, MRI cung cấp hình ảnh rõ ràng hơn nhiều so với chụp X-quang và CT thông thường. Trong chẩn đoán các tổn thương não, MRI có khả năng phân biệt giữa chất trắng và chất xám, vượt trội hơn so với CT trong việc xác định các tổn thương nhỏ, như tổn thương xơ hóa rải rác trong não, tình trạng phình động mạch hay khối u não.
Khi nào cần chụp cộng hưởng từ MRI?
MRI được sử dụng để chẩn đoán nhiều vấn đề khác nhau, bao gồm:
- Chẩn đoán nguy cơ đột quỵ và các bệnh lý não như phình mạch máu não, các vấn đề về mắt và tai, bệnh đa xơ cứng, u não, rối loạn tủy sống, chấn thương đầu.
- Đánh giá kích thước và chức năng của tim và mạch máu, độ dày thành tim, mức độ tổn thương do đau tim hoặc bệnh tim, viêm màng ngoài tim, cấu trúc động mạch chủ, viêm hoặc tắc nghẽn mạch máu.
- Kiểm tra các cơ quan như gan, đường mật, thận, lách, tuyến tụy, tử cung, buồng trứng, tuyến tiền liệt để phát hiện khối u hoặc các bất thường khác.
- Đánh giá các tổn thương khớp, bao gồm các bất thường do chấn thương, đĩa đệm, viêm khớp, nhiễm trùng xương, khối u, đau cổ hoặc thắt lưng liên quan đến thần kinh.
- Sử dụng để xét nghiệm ung thư vú ở những người có nguy cơ cao, đánh giá mức độ khối u và di căn, kiểm tra hiệu quả điều trị ung thư vú.
Ưu và nhược điểm của chụp cộng hưởng từ MRI?
Ưu điểm của chụp MRI
- Tạo ra hình ảnh có độ phân giải cao, rõ ràng và dễ đọc, giúp các bác sĩ chẩn đoán chính xác tình trạng bên trong cơ thể.
- Thay thế cho chụp CT có chất tạo quang trong trường hợp bệnh nhân có phản ứng dị ứng với chất cản quang.
- Có thể chụp mạch máu mà không cần sử dụng thuốc tương phản.
- MRI không sử dụng tia X, rất an toàn và rủi ro xảy ra khi chụp là rất hiếm. Do đó, MRI được ưu tiên lựa chọn để chụp thường xuyên để chẩn đoán hoặc điều trị, đặc biệt là trong các vấn đề não. Nó cũng an toàn để chụp MRI cho phụ nữ mang thai từ tuần thứ 13 trở đi.
- MRI có thể chụp ở nhiều góc độ khác nhau (cắt ngang, đứng dọc và đứng ngang).
Nhược điểm của chụp MRI
- Thời gian chụp MRI lâu hơn so với CT và không phù hợp trong trường hợp khẩn cấp.
- Máy chụp MRI có thể tạo ra hình ảnh xảo ảnh. Vì tính an toàn, không phải trường hợp nào cũng có thể chụp MRI, ví dụ như đối với những người có máy tạo nhịp tim.
- MRI có thể gây phản ứng với kim loại, do đó những người có vật liệu kim loại trong cơ thể không thể chụp MRI.
- Máy chụp MRI phát ra tiếng ồn lớn.
- Chi phí chụp MRI khá cao.
Chụp cộng hưởng từ diễn ra như thế nào?
Trước khi chụp MRI, bệnh nhân cần thực hiện kiểm tra thông tin về bệnh lý đang mắc, các thiết bị cấy ghép trong cơ thể, tiền sử dị ứng, mang thai hoặc cho con bú. Bệnh nhân cần thay đồ và loại bỏ các vật có thể tạo ra phản ứng từ trường như đồ trang sức, kẹp tóc, tóc giả, đồng hồ, kính mắt kim loại, răng giả, máy trợ thính, áo lót có gọng, điện thoại, chìa khóa và các vật dụng cá nhân khác.
Trong quá trình chụp MRI, có thể sử dụng chất tương phản từ hoặc không. Chất tương phản từ thường là gadolinium để tăng cường hình ảnh. Chất tương phản từ sẽ được tiêm vào tĩnh mạch ở khuỷu tay hoặc bàn tay.
Bệnh nhân sẽ nằm trong máy chụp MRI và đeo thiết bị bảo vệ tai. Đôi khi, cần buộc đai cố định cơ thể để tránh làm mờ hình ảnh. Thời gian chụp có thể kéo dài từ 15-45 phút tùy thuộc vào kỹ thuật và đối tượng chụp. Sau khi chụp, bệnh nhân có thể tiếp tục hoạt động bình thường.
Lưu ý khi chụp cộng hưởng từ MRI
Kỹ thuật MRI sử dụng từ trường mạnh, vì vậy nó có thể tác động lên các vật thể chứa sắt, thép và các vật thể nhiễm từ khác, gây biến dạng hình ảnh MRI. Những người có cấy ghép thiết bị trong cơ thể, đặc biệt là những thiết bị chứa sắt, cần thông báo cho nhân viên y tế trước khi chụp. Ví dụ: máy tạo nhịp tim nhân tạo, máy kích thích thần kinh phế vị, máy bơm thuốc, cấy ghép ốc tai điện tử, vật kim loại trong hộp sọ, kẹp kim loại, các bộ phận kim loại như khớp giả, nẹp xương, đinh nội tủy, dụng cụ kim loại trong can thiệp mạch máu, mảnh đạn bom hoặc bất kỳ mảnh kim loại nào khác trong cơ thể.
Máy chụp MRI phát ra tiếng ồn lớn, vì vậy có thể cần sử dụng thiết bị bảo vệ tai đặc biệt. Máy MRI cũng có thể gây kích thích thần kinh, tạo cảm giác rung hoặc co giật nhẹ. Đây là những hiện tượng bình thường và không đáng lo ngại.
Mặc dù hiếm khi gây phản ứng dị ứng, chất tương phản từ vẫn cần lưu ý đối với những người có vấn đề về thận nặng, phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú.
Phụ nữ mang thai trong ba tháng đầu, trừ khi cần thiết thực sự, nên tránh chụp MRI.
Những người bị sợ không gian kín (claustrophobia) có thể cảm thấy khó chịu khi phải nằm trong máy MRI trong thời gian dài. Trước khi chụp, nên trao đổi với bác sĩ để có biện pháp giảm căng thẳng và lo lắng.
Tại Trường Trung Cấp Việt Hàn (VKI), chúng tôi sử dụng máy chụp MRI 1.5 Tesla, một thiết bị tiên tiến với nhiều ưu điểm vượt trội. Máy chụp MRI này tạo ra một vùng từ trường mạnh, rút ngắn thời gian chụp và giảm tiếng ồn. Nó cung cấp hình ảnh rõ nét, phát hiện các tổn thương nhỏ và những tổn thương khó tiếp cận bằng các phương pháp khác. Điều này mang lại sự hỗ trợ tối đa cho các bác sĩ trong quá trình chẩn đoán và điều trị bệnh.
BS CKI TRẦN THỊ LOAN
