Bạn là sinh viên năm nhất và đang phân vân không biết có nên đi làm thêm hay không? Đây là câu hỏi không chỉ đặt ra bởi học sinh cấp 3 chuẩn bị chuyển hướng lên Đại học mà còn được các bậc phụ huynh quan tâm. Thực tế cho thấy, hầu hết phụ huynh cho rằng “sinh viên năm nhất không nên đi làm thêm” vì nghĩ rằng đi làm sẽ ảnh hưởng tới kết quả học tập, sức khỏe và có thể bị lừa gạt. Tuy nhiên, đối với các bạn trẻ hiện nay, đặc biệt là thế hệ Gen Z, lại có quan điểm khác: “sinh viên năm nhất nên đi làm” để tích lũy kinh nghiệm sống, cải thiện kỹ năng giao tiếp và áp dụng kiến thức học được vào thực tế. Để có câu trả lời cho câu hỏi này, chúng ta cần hiểu rõ những điều được và mất của việc sinh viên năm nhất đi làm thêm. Ngoài ra, cũng có thể tham khảo ý kiến từ anh chị sinh viên khóa trước để có quyết định đúng đắn.
Sinh viên năm nhất ĐƯỢC gì khi đi làm thêm?
Ngày càng nhiều sinh viên quyết định đi làm thêm ngay từ năm nhất, không chỉ để kiếm thu nhập ổn định hàng tháng mà còn bởi nhiều lợi ích sau:
1.1. Cơ hội trải nghiệm thực tế, tìm kiếm đam mê đích thực
Bắt đầu từ năm nhất Đại học, sinh viên có thể thử nghiệm các ngành nghề khác nhau, từ đó tìm ra mình thực sự thích gì hay không. Bạn có thể biết liệu công việc hướng về học thuật hay hoạt động thể chất sẽ phù hợp với bạn hơn. Các trải nghiệm thực tế này giúp bạn đưa ra những quyết định đúng đắn về đam mê mà mình sẽ theo đuổi trong đời.
1.2. Xây dựng những mối quan hệ bền vững
Việc đi làm thêm giúp sinh viên mở rộng mạng lưới quan hệ với người quản lý, đồng nghiệp và cả khách hàng mà bạn phục vụ. Những mối quan hệ này sẽ mang lại nhiều lợi ích như cơ hội công việc tốt hơn, trợ giúp trong việc học tập, sự tin tưởng khi bạn cần.
1.3. Nâng cao kiến thức
Việc làm thêm giúp bạn học hỏi thêm nhiều điều mới mẻ, mở rộng tư duy và góc nhìn. Điều này cũng là một lợi ích lớn mà sinh viên năm nhất có được khi sớm đi làm. Nếu công việc làm thêm liên quan đến chuyên ngành đang học, đó còn là cách tuyệt vời để áp dụng lý thuyết vào thực tế và ghi điểm với nhà tuyển dụng trong các buổi phỏng vấn tìm việc sau này.
1.4. Rèn luyện sức khỏe
Việc làm thêm đòi hỏi vận động, chẳng hạn như chạy bàn, tiếp thị, bán hàng. Bạn sẽ phải làm việc khẩn trương, gấp rút và không được chậm trễ. Điều này giúp sinh viên năm nhất, người thường hướng nội và nhút nhát, trở nên nhanh nhẹn và dũng cảm hơn.
1.5. Cải thiện kỹ năng mềm
Việc đi làm thêm giúp bạn rèn luyện các kỹ năng mềm cần thiết cho công việc và cuộc sống. Bạn có thể luyện kỹ năng giao tiếp với nhiều ngôn ngữ khác nhau, từ tiếng Anh, tiếng Hàn, tiếng Nhật… Ngoài ra, việc đi làm thêm cũng giúp bạn phát triển kỹ năng quản lý thời gian, làm việc nhóm, hoàn thành công việc dưới áp lực và tư duy sáng tạo.
1.6. Gia tăng thu nhập, tự chủ tài chính
Thu nhập từ công việc làm thêm giúp bạn có thêm tiền, từ khoảng 1 triệu đến 5 – 7 triệu đồng/tháng. Thu nhập này sẽ phụ thuộc vào khả năng và quỹ thời gian bạn dành ra để đi làm thêm. Việc kiếm tiền sẽ giúp bạn tự chủ tài chính từ sớm, tiết kiệm giúp gia đình hoặc đầu tư cho tương lai.
Có nhiều lợi ích và ưu điểm khi sinh viên năm nhất đi làm thêm. Tuy nhiên, vẫn có những mặt trái cần cân nhắc và cân đối trong cuộc sống hàng ngày của mình.
2. Sinh viên năm nhất MẤT gì khi đi làm thêm?
Đi kèm với 6 lợi ích mà việc đi làm thêm từ năm nhất Đại học mang lại cho sinh viên, cũng có những mất mà các bạn cần cân nhắc:
2.1. Mất nhiều thời gian
Nhiều sinh viên năm nhất chưa có kinh nghiệm tìm việc, không biết mình thích làm gì, nên việc tìm kiếm công việc part time đã mất rất nhiều thời gian. Ngoài ra, công việc làm thêm sẽ chiếm khoảng 4 đến 5 tiếng mỗi ngày, đồng nghĩa với việc bạn phải hy sinh một số sở thích cá nhân và cuộc vui với bạn bè. Việc làm thêm cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập, có thể bị trễ môn hoặc phải học lại.
2.2. Ảnh hưởng đến sức khỏe
Việc học và làm đồng thời có thể gây áp lực và mệt mỏi cho nhiều sinh viên. Vì vậy, bạn cần cân nhắc và chọn công việc phù hợp với sức khỏe của mình. Một công việc quá nặng nhọc có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, trong khi một công việc văn phòng ít vận động cũng khiến cơ thể yếu dần và mất linh hoạt.
2.3. Dễ bị lừa lọc mất tiền
Nếu bạn không chọn công việc phù hợp, bạn có thể bị lừa lọc và nhận mức lương thấp hơn năng lực. Điều này có thể khiến bạn mất thời gian và sức lực mà thu về lại là con số 0.
3. Sinh viên năm nhất có nên đi làm thêm hay không?
Lời khuyên cho sinh viên năm nhất có nên đi làm thêm hay không phụ thuộc vào mong muốn và nguyện vọng của từng người. Tuy nhiên, việc sinh viên trải nghiệm làm thêm hay không không ảnh hưởng quá nhiều đến quá trình học tập. Nếu bạn không gặp khó khăn về tài chính, hãy làm việc mình thích, miễn là bạn cảm thấy thoải mái và vui vẻ. Nếu bạn có khả năng cân đối thời gian đi làm và đi học, hãy thử sức ở một công việc part time.
Tuy nhiên, trong khoảng thời gian kỳ học đầu tiên, sinh viên năm nhất nên tập trung vào việc cân bằng, hoà nhập với môi trường mới và tham gia các hoạt động ngoại khóa để mở rộng mối quan hệ. Sau đó, bạn có thể tìm hiểu các công việc làm thêm phù hợp với năng lực và thời gian của mình. Một số trường đại học còn khuyến khích sinh viên đi thực tập để trưởng thành hơn và tích luỹ kinh nghiệm.
Nếu bạn không đi làm thêm, đừng lo lắng. Đáp án còn phụ thuộc vào mong muốn và nguyện vọng cá nhân. Có sinh viên năm nhất không đi làm thêm và vẫn thành công trong việc học tập và phát triển bản thân.
4. 6 Lưu Ý Nếu Sinh Viên Đi Làm Thêm Từ Năm Nhất
Nếu bạn quyết định đi làm thêm từ năm nhất, hãy tham khảo một số lưu ý sau để giảm thiểu các rủi ro:
4.1. Hãy nhớ rằng đây là công việc làm “thêm”
Đừng quên rằng ưu tiên chính của bạn vẫn là việc học ở trường. Nếu công việc làm thêm ảnh hưởng đến kết quả học tập hay sức khỏe của bạn, hãy tạm dừng một thời gian.
4.2. Tìm hiểu kỹ về nhà tuyển dụng
Trước khi nhận việc, hãy tìm hiểu kỹ về nhà tuyển dụng để tránh bị lừa đảo và trả lương thấp. Tận dụng mối quan hệ cá nhân để học hỏi kinh nghiệm từ anh chị đi trước.
4.3. Nắm bắt một vài quy định lao động cơ bản
Hiểu rõ quy định lao động sẽ giúp bạn tránh pháp lý và bảo vệ quyền lợi của mình. Điều này bao gồm thời gian thử việc, tiền làm thêm giờ và các quy định khác.
4.4. Sắp xếp thời gian biểu hợp lý
Tính toán thời gian làm việc và di chuyển đến nơi làm. Lập thời gian biểu phù hợp để cân bằng việc học, làm và thư giãn cá nhân.
4.5. Làm việc có trách nhiệm, thái độ tích cực
Dù đi làm thêm nhưng bạn vẫn cần làm việc hết mình và tuân thủ các quy định của chỗ làm, như đi làm đúng giờ, hoàn thành công việc và thông báo trước khi nghỉ việc.
4.6. Tận dụng kiến thức và môi trường đại học
Nếu bạn học xuất sắc các môn đại cương, bạn có thể phụ đạo cho các bạn học cùng khoa. Bạn cũng có thể tìm các công việc ngay trong trường như phục vụ giáo viên khoa, làm nghiên cứu khoa học hoặc phục vụ tại căng tin để tiết kiệm thời gian di chuyển và ôn tập kiến thức.
5. 9 Công Việc Sinh Viên Năm Nhất Nên Đi Làm Thêm
Sau khi quyết định đi làm thêm từ năm nhất, bạn cần tìm hiểu các công việc phù hợp với năng lực và quyền thời gian của mình. Dưới đây là một số gợi ý về công việc bạn có thể tham khảo:
- Sáng tạo nội dung: Làm CTV viết bài/quay video cho agency, viết bài cho báo chí.
- Nhân viên kinh doanh: Bán hàng tại các cửa hàng thời trang, shop mỹ phẩm, siêu thị, tạp hóa.
- Gia sư/Trợ giảng: Giúp đỡ các bạn học và truyền đạt kiến thức.
- Dịch thuật/ Biên dịch viên: Phiên dịch, dịch sách, báo.
- Nghiên cứu khoa học: Hỗ trợ khảo sát, phân tích số liệu cho các bài nghiên cứu khoa học.
- Tư vấn viên/Chăm sóc khách hàng: Lắng nghe và xử lý tình huống tốt với khách hàng.
- Thực tập sinh: Tham gia thực tập tại các doanh nghiệp để học hỏi và tích luỹ kinh nghiệm.
- Biểu diễn nghệ thuật: Ca hát, nhảy/múa hoặc biểu diễn các loại nhạc cụ.
- Các công việc dịch vụ khác: Phục vụ tại nhà hàng, tổ chức sự kiện, giao hàng, huấn luyện thể hình/yoga, trông trẻ, chăm sóc thú cưng, giúp việc theo giờ.
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn có quyết định đúng đắn và mang lại lợi ích cho bạn trong quá trình học tập và phát triển bản thân.
