Bạn có biết rằng sắt đóng một vai trò quan trọng trong cơ thể bạn không? Sắt là yếu tố cần thiết để tạo ra hồng cầu và hemoglobin, giúp đưa oxy đến khắp cơ thể. Ngoài ra, sắt còn cần thiết cho gan, tủy xương và cơ bắp. Đặc biệt, sắt rất quan trọng trong sự phát triển của trẻ em và an toàn thai kỳ của phụ nữ.
Ferritin là một loại protein có nhiệm vụ dự trữ sắt trong cơ thể. Thường được tích trữ trong gan, tủy xương và lách. Khi cơ thể sử dụng sắt dự trữ, một lượng nhỏ ferritin sẽ di chuyển từ tế bào ra máu. Xét nghiệm định lượng ferritin được sử dụng để đo lượng ferritin trong máu, từ đó đánh giá tổng lượng sắt dự trữ trong cơ thể.
Tại sao chúng ta cần xét nghiệm định lượng ferritin? Bởi vì nồng độ ferritin trong máu sẽ giảm xuống trước khi có triệu chứng thiếu máu. Do đó, khi ferritin thấp, có thể là dấu hiệu cảnh báo về thiếu máu. Thiếu máu có thể do chế độ ăn thiếu sắt, mất máu hoặc rối loạn hấp thu sắt.
Ngược lại, ferritin cao trong máu có thể gây tổn thương cho khớp, tim, gan và tuyến tụy. Thừa sắt có thể do bệnh hemochromatosis – một bệnh di truyền gây rối loạn dự trữ sắt, có thể dẫn đến bệnh gan, viêm khớp hoặc một số loại ung thư.
Vậy khi nào chúng ta cần thực hiện xét nghiệm định lượng ferritin? Xét nghiệm này được chỉ định nếu xét nghiệm máu toàn phần cho thấy lượng hemoglobin hoặc hematocrit thấp, hoặc có các triệu chứng mà bác sĩ nghi ngờ liên quan đến tình trạng thiếu sắt hoặc thừa sắt. Các triệu chứng này bao gồm da nhợt nhạt, mệt mỏi, ù tai, hoa mắt, đau đầu, đau khớp, đau bụng, yếu cơ, chu kỳ kinh nguyệt ngắn, chảy máu đường tiêu hóa, khó thở, tim đập nhanh, rụng tóc, sưng lưỡi và móng tay giòn.
Để thực hiện xét nghiệm định lượng ferritin, bạn sẽ cần làm một xét nghiệm máu thông thường. Một mẫu máu sẽ được lấy từ tĩnh mạch ở cánh tay hoặc bàn tay và được phân tích trong phòng thí nghiệm. Xét nghiệm này yêu cầu bạn nhịn ăn trước khi lấy máu, và thời điểm tốt nhất để làm xét nghiệm là buổi sáng.
Kết quả xét nghiệm ferritin có thể bình thường hoặc bất thường. Phạm vi nồng độ ferritin bình thường có thể khác nhau tùy theo độ tuổi, giới tính và phương pháp thử nghiệm. Một số nguyên nhân thông thường dẫn đến nồng độ ferritin thấp là thiếu sắt, phẫu thuật, lọc máu, bệnh lý ruột và suy dinh dưỡng. Trong khi đó, nồng độ ferritin cao có thể do viêm gan, xơ gan, nhồi máu cơ tim cấp, các thiếu máu không do thiếu sắt, bệnh lý viêm mạn tính, bệnh thận mạn, bệnh hemochromatosis, bệnh Hodgkin, cường giáp, bệnh lơ xê mi, bệnh đa hồng cầu (polycythemia) và viêm khớp dạng thấp.
Xét nghiệm định lượng ferritin có thể được sử dụng độc lập, nhưng thường được kết hợp với một số xét nghiệm máu khác để chẩn đoán phân biệt các loại thiếu máu. Cùng lúc với xét nghiệm ferritin, bác sĩ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm công thức máu toàn phần để đo lượng hemoglobin và hematocrit, xét nghiệm định lượng sắt huyết thanh để đo tổng lượng sắt trong huyết thanh, xét nghiệm độ bão hòa transferrin để đo lượng transferrin trong máu và xét nghiệm khả năng gắn sắt toàn phần (TIBC) để đo lượng transferrin trong máu.
Xét nghiệm ferritin có thể không chỉ giúp chẩn đoán mà còn đánh giá đáp ứng điều trị và theo dõi mức sắt trong cơ thể. Nếu bạn đang trong quá trình điều trị thiếu sắt, xét nghiệm ferritin sẽ giúp theo dõi đáp ứng điều trị và xác định thời điểm ngừng điều trị. Đối với những người mắc các bệnh mạn tính như ung thư, bệnh gan và bệnh thận, xét nghiệm ferritin cũng được sử dụng để kiểm tra dấu hiệu thừa sắt hoặc thiếu sắt định kỳ.
Để biết thêm thông tin về xét nghiệm ferritin và các dịch vụ y tế khác, hãy truy cập vào Trường Trung Cấp Việt Hàn (VKI) tại https://viethanbinhduong.edu.vn.
